Las promesas alentadoras: La colonización polaca en la Amazonía peruana (1925-1935)
DOI:
https://doi.org/10.52980/revistaamazonaperuana.vi32.37Palabras clave:
Colonización, Modernización, Corrupción, Ucayali, AmazoníaResumen
El trabajo a continuación presenta el material histórico producido de 1925 a 1935 por distintos participantes de la colonización polaca en la Amazonía peruana (cuenca del Ucayali), en las colonias San Francisco de Satipo (en los ríos Satipo y Pangoa), el Sepa (en el río Urubamba) y Cumaría (en el río Alto Ucayali). A la vez que esbozo la historia de estos experimentos colonizadores, pretendo demostrar que las trayectorias y materiales producidos por los participantes de este proyecto componen una significativa contribución a la historiografía de la montaña peruana y a las iniciativas de modernización en la región, producción documental que, por la barrera lingüística, ha sido mayormente desconocida hasta nuestros días.
Descargas
Referencias
Barclay, Frederica. 1995. “Transformaciones en el espacio rural loretano tras el período cauchero”. En: García Jordán, P. (Ed.), La construcción de la Amazonia andina (siglos X1X-XX). Quito: Abya-Yala, pp. 229-285.
Bochdan-Niedenthal, Marja. 1926. “Czy Peru w chwili obecnej jest odpowiednim dla polaków terenem emigracyjnym”. En: Wychodźca 43: 1–2.
Bochdan-Niedenthal, Marja. 1935. Ucayali – raj czy piekło nad Amazonką. Warszawa: Dom Książki Polskiej, .
Coverley-Price, A. V., y McKinnon Wood, M. 1933. “Professor J. W. Gregory’s Expedition to Peru, 1932”. En: The Geographical Journal 82(1): 16-38.
Das, Vina y Poole, Deborah. 2004. Anthropology in the margins of the state. Santa Fe: School of American Research Press.
Devéscovi, Ernesto, y G. Gensoilén. 1927. “La inmigración polaca y la ‘Unión Regional Tacna, Arica y Tarapacá’”. En: El Tiempo 5793: 1.
Dzieduszycki, Aleksander, et al. 1927. Peru jako przyszły teren imigracji polskiej. Warszawa: Naukowy Instytut Emigracyjny, .
Dzieduszycki, Aleksander, et al. 1929. L’émigration polonaise au Pérou. Warszaw: Messager Polonaise, .
Eidt, Robert C. 1962. “Pioneer Settlement in Eastern Peru”. En: Annals of the Association of American Geographers 52(3): 255–78.
Fiedler, Arkady. 1988. Ryby śpiewają w Ukajali. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
Freyd, Aleksander. 1928. “Garść wrażeń z Amazonji Brazylijskiej i Peruańskiej”. En: Auto 12: 649–55.
Freyd, Aleksander. 1930. Patologja Amazonji Peruańskiej. Warszawa: Naukowy Instytut Emigracyjny.
García Jordán, Pilar. 1995. “Las misiones católicas en la Amazonia peruana. Ocupación del territorio y control indígena (1821-1930)”. En: García Jordán, P. (Ed.), La construcción de la Amazonia andina (siglos XIX-XX). Quito: Abya-Yala, , pp. 7–106.
Gawroński, Stanisław. 1926. “Przemówienie Dyrektora Urzędu Emigracyjnego p. Stanisława Gawrońskiego) wygłoszone na posiedzeniu Państwowej Rady Emigracyjnej w dn. 7 lutego 1926 r.” En: Przegląd Emigracyjny, organ Urzędu Emigracyjnego 1: 37–48.
Golewski, Stanisław. 1933. “El Gran Pajonal”. En: Boletin de la Sociedad Geográfica de Lima, 50 (2–3): 130–48.
Jarnecki, Michał. 2014. “Peruwiańska porażka i próba jej naprawy. Wokół polskich międzywojennych koncepcji emigracyjnych i kolonialnych”. En: Sprawy Narodowościowe 44: 102–32.
Klimontowicz, Wojciech. 1936. “Król Indjan peruwiańskich (Pancho Vargas sprzedaje łódź za patefon, rewolwer i... igły)”. En: Głos Poranny 88: 9.
Kołodziej, Edward. 1982. Wychodźstwo zarobkowe z Polski 1918-1939. Warszawa: Książka i Wiedza.
Kowalski, Marek Arpad. 2010. Dyskurs kolonialny w Drugiej Rzeczypospolitej. Warszawa: IEiAK UW, Wydawnictwo DiG.
Kraszewski, Piotr. 1979. “Problem osadnictwa polskiego w Peru w okresie międzywojennym”. En: Studia Historyczne 4(87): 583–605.
Krupa, Christopher y Nugent, David. 2015. State Theory and Andean Politics: New Approaches to the Study of Rule. Philadelphia: University of Pennsylvania Press.
Lepecki, Mieczysław B. 1928. “Co mówi biskup Irazola”. En: Kurjer Warszawski 236: 8.
Lepecki, Mieczysław B. 1930a. Opis polskich terenów kolonizacyjnych w Peru. Warszawa: Naukowy Instytut Emigracyjny.
Lepecki, Mieczysław B. 1930b. Wschodnie Peru czyli Montanja. Warszawa: Naukowy Instytut Emigracyjny.
Lepecki, Mieczysław B. 1931. Na Amazonce i we wschodnim Peru. Warszawa: Książnica - Atlas.
Lepecki, Mieczysław B. 1935. “Likwidacja kolonizacji polskiej w Peru - Opiekun emigrantów w Montanji, ksiądz Sokół przybył do Parany”. En: Lud (25 de junio).
Mazurek, Jerzy. 2013. Piórem i czynem: Kazimierz Warchałowski (1872-1943) - pionier osadnictwa polskiego w Brazylii i Peru. Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego; Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW.
Mazurek, Jerzy. 2016. A Polônia e Seus Emigrados Na América Latina (Até 1939). Traducido por Mariano Kawka. Goiânia: Editora Espaço Acadêmico.
McKinnon Wood, Meta. 2018. “Meta’s Memoirs” [1932]. https://soths.wordpress.com/2010/08/20/meta/, 2010 (agosto).
Oxiński, Tomasz. 1925. “Peru otwiera swoje podwoje dla wychodźctwa polskiego”. En: Katolik Codzienny, 276: 6.
Oxiński, Tomasz. 1926a. “Emigracja do Peru”. En: Kurjer Warszawski 122: 5.
Oxiński, Tomasz. 1926b. “Kolonizacja Polska w Peru”. En: Przegląd Geograficzny 6: 151–52.
Pankiewicz, Michał. 1927. “Polska koncesja terytorjalna w Peru”. En: Ajencja Wschodnia (Gazeta Handlowa) 78: 1.
Pankiewicz, Michał. 1928. Ustrój społeczny Montanji peruwiańskiej a praktyczne wskazania dla polskiego osadnictwa. Warszawa: Naukowy Instytut Emigracyjny.
Pankiewicz, Michał. 1928. “Po nowe życie do Peru! I-VIII”. En: Dziennik Wileński 169–170, 172, 174, 176, 179, 181–182, 186.
Pankiewicz, Michał. 1928. “Polski emigrant o Peru”. En: Gazeta Gdańska (Echo Gdańskie) 285: 7.
Pankiewicz, Michał. 1930. “Pierwsza parafja polska w Peru”. En: Gazeta Polska 217.
PASK. 1930. Gospodarcze i kolonizacyjne stosunki Peru ze specjalnym uwzględnieniem terenów koncesyjnych Polsko-Amerykańskiego Syndykatu Kolonizacyjnego we Lwowie. Lwów: Polsko-Amerykański Syndykat Kolonizacyjny.
Quiroz, Alfonso. 2013. Historia de la corrupción en el Perú. Lima: Instituto de Estudios Peruanos.
Sala i Vila, Núria. 1995. “Los proyectos de ocupación de la Amazonía sur andina. El caso ayacuchano (1830-1930)”. En: García Jordán, P. (Ed.), La construcción de la Amazonia andina (siglos X1X-XX). Quito: Abya-Yala, pp.153–228.
San Román, Jesús Victor. 1994. Perfiles Históricos de la Amazonía Peruana. 2 ed., CETA-CAAAP-IIAP.
Santos Granero, Fernando. 2018. Slavery and Utopia. The Wars and Dreams of an Amazonian World Transformer. Austin: University of Texas Press.
Santos Granero, Fernando, y Frederica Barclay. 2002. La frontera domesticada: historia económica y social de Loreto ; 1850-2000. Lima: Pontificia Universidad Católica del Perú.
Sasinowski, Leopold. 1929. “Kolonja Satipo w Montanji Peruwiańskiej I-III; Czerwonoskórzy sąsiedzi kolonji Satipo”. En: Wychodźca 34–36, 39.
Sokół, Franciszek. 1931. “Prawda o Peru I-II”. En: Gazeta Swiąteczna 2646–47.
Sokół, Franciszek. 1935. “Gawędy o wszystkiem I-XX”. En: Lud 55–94 1–17.
Szymoński, Zdzisław. 1930. “Lądem, morzem i rzekami... I-IV”. En: Morze 6–7, 9–10.
Szymoński, Zdzisław. 1934. “Dr. Szymoński leczy Indjanina...”. En: Kurjer Warszawski (NDI) 199.
Szyszło, Witold. 1927. “Widoki kolonizacji w Peru”. En: Kurjer Warszawski 5: 5.
Urząd Emigracyjny. 1926a. “Komunikat z dnia 13 kwietnia 1926 r. w sprawie emigracji do Peru”. En: Przegląd Emigracyjny, organ Urzędu Emigracyjnego 2: 89–90.
Urząd Emigracyjny. 1926b. “Posiedzenie Państwowej Rady Emigracyjnej z dnia 8 i 9 października 1926 r.” En: Przegląd Emigracyjny, organ Urzędu Emigracyjnego 3–4: 117–19.
Urząd Emigracyjny. 1926c. “Komunikat z dn. 20 października 1926 r. w sprawie kolonizacji w Peru.” En: Przegląd Emigracyjny, organ Urzędu Emigracyjnego 3–4: 176.
Urząd Emigracyjny. 1927. “Komunikat z dnia 27 lutego 1927 r, w sprawie Państwowej Rady Emigracyjnej.” En: Przegląd Emigracyjny, organ Urzędu Emigracyjnego 1: 82.
Urząd Emigracyjny. 1929. “Komunikat w sprawie osadnictwa w Montanji Peruwiańskiej”. En: Biuletyn Urzędu Emigracyjnego 20: 155–56.
Warchałowski, Kazimierz. 1930. Peru: Warunki gospodarcze Montanji Peruwiańskiej. Warszawa: Spółdzielnia Osadnicza.
Warchałowski, Stanisław. 2009. I poleciał w świat daleki… Wspomnienia z Brazylii, Polski i Peru. Warszawa: Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich Uniwersytetu Warszawskiego; Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, .
Woytkowski, Feliks. 1930. “Peruwiański raj”. En: Piast 41: 5.
Zarychta, Apollonjusz. 1928. “Polska ekspedycja badawcza w Peru”. En: Wiadomości Służby Geograficznej 3–4: 247–54.
Descargas
Publicado
Número
Sección
Licencia
Derechos de autor 2019 
Esta obra está bajo una Creative Commons Attribution 4.0 International License.
Esta obra está bajo una licencia internacional Creative Commons Atribución 4.0.
Los artículos publicados se encuentran disponibles en acceso abierto bajo la licencia 